Parochie De Vier Evangelisten Amsterdam 
 
 
 

Wat splinter, kijk naar de balk in je eigen oog

Viering: 8e zondag door het jaar

Lezing:

  • Lucas 6, 39-45

Geschreven door: Paul Begheyn SJ

Als je het evangelie van vandaag leest, lijkt het wel alsof je een Hollandse
huiskamer of keuken binnenstapt. Op alle muren hangen tegeltjes met
wijsheden en teksten zoals ‘Kan soms de ene blinde de andere leiden?
Vallen ze dan niet allebei in de kuil?’ en ‘Waarom kijk je naar de splinter
in het oog van je broer en waarom sla je geen acht op de balk in je eigen
oog?’
Dergelijke spreuken waren al eeuwen populair, zoals blijkt uit het Bijbelse
Boek der Spreuken uit de tweede eeuw vóór Christus, dat er 915 bevat,
verdeeld over 31 hoofdstukken. Niet al die spreuken moet je trouwens
nemen voor wat ze zijn, vooral omdat ze zich nogal eens neerbuigend
uitlaten over vrouwen.
Wat dacht u van deze:
‘Een knappe vrouw die redeloos is, lijkt op een gouden ring in een
varkenssnuit’ (een soort piercing, waar ik niet naar kan kijken zonder
misselijk te worden.)
(Spreuken 11,22).
Zo’n grote collectie spreuken, zei iemand vorige week tegen mij,
is als een doos bonbons. Die kun je ook niet in één keer helemaal leeg
eten. Je kiest er eentje uit, en geniet er dan een tijdje van. Je kunt ze
ook uitdelen, en de smaken vergelijken. Jezus strooide zijn spreuken
uit over zijn volgelingen om hen te leren wat het verschil is tussen ware
leerlingen en farizeeën. Nog een spreuk: ‘Een goede boom herken je aan
zijn vruchten’.
Het evangelie van deze zondag past heel goed bij de topconferentie
die afgelopen week in het Vaticaan werd gehouden over seksueel misbruik
van minderjarigen en kwetsbare personen door misbruikende geestelijken
en toedekkende bisschoppen.
De dag voordat de conferentie begon verscheen het boek Sodoma. Het
geheim van het Vaticaan van de Franse onderzoeker Frédéric Martel.
Paus Franciscus zei in dit verband: ‘Achter rigiditeit zit altijd iets verborgen,
en in veel gevallen is dat een dubbelleven.’ De auteur voegde toe: ‘God
zou de Bijbelse stad Sodom hebben vernietigd vanwege de homoseksualiteit
van haar inwoners. Maar vandaag de dag vormt het Vaticaan zelf een van
de grootste homoseksuele gemeenschappen ter wereld. Dit lang verzwegen,
explosieve gegeven verklaart veel. Het priestercelibaat bijvoorbeeld, het
verbod op het gebruik van voorbehoedsmiddelen, de cultuur van
geheimhouding rond seksueel misbruik, en de vrouwenhaat van de
geestelijkheid. Maar ook het aftreden van paus Benedictus XVI heeft
ermee te maken, net als de recente aanvallen op paus Franciscus. Zo
toont het boek Sodoma voor het eerst het verborgen gezicht van de
Katholieke Kerk. Een systeem dat vanaf de kleinste seminaries tot de
binnenmuren van het Vaticaan is gefundeerd op een dubbelleven: van
buiten radicaal homofoob, in werkelijkheid homoseksueel. De schizofrenie
van de Kerk is totaal.’ Overigens stelt Frédéric Martel overduidelijk dat
homoseksualiteit en pedofilie twee geheel verschillende gegevens zijn.
In zijn slottoespraak gaf paus Franciscus aan de 114 kerkleiders uit de
hele wereld de opdracht om in het eigen bisdom de richtlijnen en
protocollen over dit thema aan te scherpen. En ze moesten nadenken
over de door ‘hypocrisie en macht afgestompte harten’ in de kerk, die
doof zijn voor de ‘verstikte roep om hulp’ van de slachtoffers. De paus
duidde de daders aan als ‘werktuigen van de Satan’ en ‘uitgehongerde
wolven’ tegen wie de Kerk kinderen moet beschermen.
In hetzelfde weekend werd bekend dat de nummer drie van het
Vaticaan, de minister van financiën, kardinaal George Pell, was veroordeeld
door de rechtbank in Australië. Hij zit nu in de gevangenis van Melbourne.
Tien jaar geleden woonde ik een half jaar in Australië. Op een dag hoorde
ik een radio-uitzending, waarin deze bisschop Pell, die toen nog geen
kardinaal was, in een preek zei, dat hij hoopte dat de Australische
katholieken niet zouden worden als de Nederlandse katholieken, een
verachtelijke groep gelovigen. Ik weet tot op de dag van vandaag hoe
boos ik daarover was. Wat wist deze Pell van Nederland? Waarom
maakte hij ons zwart in de media. Voor mij leverde dat de conclusie:
‘Deze man deugt niet’. Dat is nu, tien jaar later, juist gebleken.
Hoe gaan wij hiermee om, wij, gewone katholieken, mannen en
vrouwen aan de basis? Van groot belang is, dat wij niet bang zijn om
onze eigen verantwoordelijkheid op ons te nemen. Een gezonde
katholieke man of vrouw weet wat deugt en wat niet deugt. In navolging
van paus Franciscus moeten we het klerikalisme en machtsmisbruik
aan de kaak blijven stellen. Het is voor ons ook van belang om het
goede in onze Kerk te blijven zien en met elkaar te delen.
Tenslotte herhaal ik de woorden van de apostel Paulus uit de
tweede lezing: ‘Geliefde broeders en zusters, weest standvastig en
onwankelbaar. Gaat altijd voort met het werk van de Heer. Jullie
weten toch dat je inspanning, dank zij hem, niet vergeefs is.’
Amen.
Preek nummer 1 2 3 4 5 Archief preken